Zielona Herbata

Krótka lekcja o zielonej herbacie

W ostatnich latach działanie składników zielonej herbaty na zdrowie było intensywnie badane.

Zielona herbata wykazuje wiele korzyści, przede wszystkim dzięki obecności w niej silnych antyoksydantów. Aż 7,5% suchych liści zielonej herbaty stanowią związki polifenolowe (7,5 g w 100 g liści). Zielona herbata w głównej mierze zawiera związki katechinowe: katechina, epikatechina, EGCG, czyli galusan epigalokatechiny, galusan epikatechiny. W zależności od rodzaju herbaty, technologii produkcji, a także od sposobu zaparzania zależy ich ilość oraz skład, dominującym jest jednak EGCG, aż 25 razy silniejszy antyoksydant od witaminy E i 100 razy silniejszy od witaminy C, odpowidzialny za większość korzyści zdrowotnych wynikajacych ze spożywania herbaty. Wypijąc 1 filżankę zielonej herbaty (zawierającej 1 łyżeczkę – 2 g suchych liści) dostarczysz 70-160 mg EGCG.

Ochronne działanie zielonej herbaty a rak

Na katechinach skupiły się badania dotyczące potencjału antyrakowego zielonej herbaty. Herbata jest najlepszym źródłem katechin w diecie, a zielona zawiera ich około 3 razy więcej niż czarna.

Jak przedstawia AICR (Amerykański Instytut Badań nad Rakiem) w badaniach laboratoryjnych wykazano, że zielona herbata spowalniała lub zupełnie hamowała rozwój raka jelita grubego, wątroby, piersi, prostaty. Inne badania z udziałem zielonej herbaty pokazywały podobne działanie protekcyjne w stosunku do tkanek płuc, skóry i układu pokarmowego. Wkrajach gdzie spożycie zielonej herbaty jest powszechne (Azja) obserwuje się zależność między regularnym piciem zielonej herbaty a obniżonym ryzykiem raka pęcherza moczowego, jelita grubego, żołądka, trzustki i przełyku. Nadal prowadzone są badania mające na celu potwierdzenie wyżej wymienionych zależności.

EGCG poprawia pamięć, teina wzmacnia koncentrację

Flawonoid galusan epigallokatechiny (EGCG) znajdujący się w zielonej herbacie wpływa na wspomaganie pamięci i uczenia przestrzennego oraz – zgodnie z badaniem obublikowanym w Molecular Nutrition & Food Research – może oddziaływać na neurogenezę, czyli proces powstawania nowych komórek nerwowych, poprawiając tym samym funkcje poznawcze.

EGCG wspomaga tworzenie nerwowych komórek progenitorowych, których cechą jest multipotencja, czyli możliwość różnicowania się w różne typy komórek tkanki nerwowej, w tym neurony. Dzięki zawartości teiny zielona herbata działa pobudzająco (efekt utrzymuje się dłużej niż po spożyciu kawy) i poprawia koncentrację.

Wyniki ciekawego doświadczenia opublikowanego w European Journal of Clinical Nutrition, w którym analizowano związek między piciem zielonej herbaty a aktywnością kory przedczołowej, wykazały u osób pijących zieloną herbatę zwiększoną aktywność tego obszaru mózgu w porównaniu do grupy kontrolnej.

Herbata może obniżać ryzyko chorób starszego wieku i chorób sercowo-naczyniowych

W badaniach z udziałem 8500 tys. japończyków powyżej 40 r. ż. wykazano, że ekstrakt z zielonej herbaty chroni przed utlenianiem lipoproteiny LDL z surowicy krwi. Im większe było spożycie herbaty tym niższe stężenie cholesterolu i trójglicerydów we krwi obserwowano u badanych. Ponadto proporcja cholesterolu HDL (tzw. dobrego cholesterolu) do LDL (tzw. złego cholesterolu) była znacznie korzystniejsza u osób regulanie pijących zieloną herbatę. Większe spożycie tego napoju wiązało się również z lepszym stanem zdrowia osób starszych.

Ekstrakt z zielonej herabty może ponadto okazać się użyteczny w przypadku osób lekkimi zaburzeniami pamięci.

Zielona herbata dla palaczy

Palenie papierosów jest jedną ze znanych przyczyn powstawania nowotworów. W organizmie palacza powstaje nadmiar szkodliwych wolnych rodników. Jeden wypalony papieros zużywa ekwiwalent 25 mg witaminy C. Polifenole, w tym EGCG wykazują silniejsze właściwości przeciwutleniające od wit. C i jako składniki likwidujące wolne rodniki wykazują działanie ochronne, a osoby palące powinny wypijać kilka filiżanek zielonej herbaty dziennie.

Zielona herbata pomoże utrzymać masę ciała?

W jednym z badań wykazano, że katechiny zawarte z zielonej herbacie w połączeniu z inuliną (650 ml herbaty / d + inulina) mogą korzystnie wpływać na masę ciała oraz skład ciała u osób z nadwagą przy stosowaniu przynajmniej przez 3 tygodnie.

Badano również wpływ zielonej herbaty, dawki dostarczającej 856 mg EGCG u osób z otyłością i cukrzycą (badanie randomizowane z podwójnie ślepa próbą). Po 16 tygodniach zaobserwowano niższe stężenia hemoglobiny glikowanej u osób otrzymujących EGCG (z 8.4 do 8.0%) oraz większą redukcję obwodu w pasie w porównaniu do grupy kontrolnej.

Zaleca się picie 2-3 filiżanek herbaty dziennie, co może korzystnie wpłynąć na utrzymanie dobrego metabolizmu. Jednak potencjalne korzyści zdrowotne i wpływ zielonej herbaty na masę ciała są nadal badane.

Sylwia Leszczyńska
Dietetyk kliniczny
Instytut Zdrowego Żywienia i Dietetyki Klinicznej SANVITA