Żeń-Szeń

Żeń-szeń jest rośliną znaną od ponad 400 lat w Europie. Jego właściwości lecznicze są nadal obiektem wielu badań ze względu na szerokie spektrum działania. W niektórych krajach wschodnich uważany jest za panaceum. Czasem nazywany jest „adaptogenem” czyli rośliną, która zwalcza wszelakie choroby – jednak nie ma dostatecznych dowodów aby używać takiego określenia. Mimo to żeń-szeń nadal pozostaje jako jedna z popularniejszych roślin stosowana na różne dolegliwości. Związki aktywne zawarte w korzeniu – ginzenozydy – występują w dwóch formach i różnią się działaniem. Pierwsze wzmacniają organizm przeciw stresogennym czynnikom zewnętrznym, mają działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Drugie zaś, zwiększają wydolność fizyczną organizmu oraz wzmacniają odporność. Żeń-szeń większa wytrzymałość organizmu przy długotrwałym wysiłku fizycznym oraz przyspiesza powrót do zdrowia w okresie rekonwalescencji.

Wpływ na stan zdrowia psychicznego

Żeń-szeń posiada udowodnione działanie stymulujące na ośrodkowy układ nerwowy, które powoduje zwiększone wydzielanie noradrenaliny, serotoniny i kortykoliberyny. Badanie kliniczne potwierdza tę tezę, gdzie u dorosłych zdrowych osób, zaobserwowano poprawę koncentracji, wydolności psychicznej oraz pamięci. Uczestnikom badania podawano 200 mg dziennie ekstraktu z korzenia żeń-szenia na dobę przez 12 tygodni. Kolejne badanie obejmowało 30 zdrowych studentów, którzy otrzymywali 400 mg lub 200 mg ekstraktu z żeń-szenia oraz grupa otrzymująca placebo. Znaczącą ochronę przed zmęczeniem psychicznym zaobserwowano wśród studentów przyjmujących zarówno 200 jak i 400 mg ekstraktu. Warto jednak zwrócić uwagę iż w jednym badaniu kontrolnym przyjmowanie 200 mg powodowało lepszy wynik testu. Powołując się na wyniki badań klinicznych śmiało można wskazać, że działanie żeń-szenia w dużej mierze polega na działania anabolicznym, które przeciwdziała zmęczeniu i osłabieniu psychicznemu. Żeń-szeń poprawia koncentrację i pozytywnie wpływa na pamięć.

Hipoglikemiczne działanie żeń-szenia

Korzeń żeń-szenia zbudowany jest w wielu aktywnych składników. Badania wskazują, że mogą one przeciwdziałać hiperglikemi poprzez aktywowanie funkcji komórek β trzustki i przez to zmniejszenie insulinooporności. Mechanizmy, które tłumaczą takie działania to absorpcja glukozy, wydzielanie i wiązanie insuliny, transport glukozy oraz jej wydalanie. Korzystny efekt żeń-szenia może mieć kluczowe znaczenie w terapii osób z cukrzycą typu II.żeń-szeńNaukowcy przeprowadzili doświadczenie z podwójnie ślepą próbą i kontrolowane placebo. Przez 8 tygodni pacjenci przyjmowali 100 lub 200mg dziennie ekstraktu z żeń-szenia w postaci tabletek. U osób z nowo rozpoznaną cukrzycą typu II zaobserwowano mniejsze stężenie glukozy na czczo oraz mniejsze wahania glukozy w ciągu dnia. Stężenie HbA1c (hemoglobiny glikowanej) także uległo zmniejszeniu. Jednak konieczne są dalsze badania na większą próbę z wykorzystaniem różnych odmian żeń-szenia aby móc leczyć cukrzycę typu II stosując kurację z żeń-szeniem.

Dorota Sikora, dietetyk
Instytut Zdrowego Żywienia i Dietetyki Klinicznej SANVITA